Amerikaanse belastingplicht in Nederland: hoe werkt het?

Dat betekent niet dat u over hetzelfde inkomen automatisch twee keer belasting betaalt. Er bestaan regelingen om dubbele belasting te beperken. De aangifteplicht, de uiteindelijke belasting en de rapportage van buitenlandse rekeningen zijn echter verschillende zaken. In dit artikel leggen we uit hoe het Amerikaanse belastingstelsel voor Amerikanen in Nederland werkt en waar u op moet letten.

Waarom kan een Amerikaan in Nederland belastingplichtig zijn in de VS?

De Verenigde Staten belasten hun staatsburgers in beginsel over hun wereldwijde inkomen, ongeacht waar zij wonen. Dit wordt citizenship-based taxation genoemd. Uw woonplaats in Nederland beëindigt die Amerikaanse fiscale band dus niet.

Dit kan ook spelen wanneer u naast de Amerikaanse nationaliteit de Nederlandse nationaliteit heeft of pas later ontdekt dat u Amerikaans staatsburger bent. Zulke situaties komen bijvoorbeeld voor bij mensen die in de VS zijn geboren en als kind vanuit de VS naar Nederland zijn verhuisd. Ook sommige mensen die buiten Amerika zijn geboren, hebben via een Amerikaanse ouder het staatsburgerschap verkregen.

Daarnaast kunnen personen ook zonder Amerikaans staatsburgerschap belastingplichtig zijn in de VS. Denk aan green-cardhouders en personen die op basis van van het aantal dagen dat zij in de VS verblijven belastingplichtig zijn in de VS. Voor hen kunnen verdragsregels en uitzonderingen relevant zijn. Alleen kijken naar de nationaliteit is daarom onvoldoende.

Moet iedere Amerikaanse staatsburger ieder jaar aangifte doen?

Niet automatisch. Of u Form 1040 moet indienen, hangt onder meer af van uw wereldwijde bruto-inkomen, leeftijd, aangiftestatus en bijzondere omstandigheden. De aangiftedrempels veranderen per belastingjaar. Voor zelfstandigen (ZZP'ers) en bepaalde andere situaties gelden aanvullende regels.

Bij de beoordeling van de aangifteplicht telt buitenlands arbeidsinkomen in beginsel mee, ook wanneer u dat inkomen vervolgens is vrijgesteld (door de 'Foreign Earned Income Exclusion' te claimen). De gedachte dat u onder de Foreign Earned Income Exclusion niets hoeft in te dienen, is daarom onjuist.

Ook wanneer geen inkomstenbelastingaangifte nodig is, kan een afzonderlijke rapportageplicht bestaan. De FBAR voor buitenlandse financiële rekeningen is daarvan een belangrijk voorbeeld.

Welke Nederlandse inkomsten horen in de Amerikaanse aangifte?

Een Amerikaanse aangifte begint bij het wereldwijde inkomen volgens de Amerikaanse belastingwetgeving. Voor iemand in Nederland kan dat onder meer gaan om:

• Salaris van een Nederlandse of buitenlandse werkgever.
• Winst uit een eenmanszaak of andere onderneming.
• Rente, dividend en andere inkomsten uit beleggingen.
• Winst bij verkoop van aandelen, beleggingsfondsen of andere vermogensbestanddelen.
• Huurinkomsten en bepaalde andere inkomsten uit vastgoed.
• Pensioen, lijfrente en andere uitkeringen.

De Nederlandse IB-aangifte en jaaropgaven vormen het uitgangspunt. De fiscale behandeling kan voor Amerikaanse doeleinden anders zijn, bijvoorbeeld door andere regels voor aftrek, winstberekening, pensioen of valutaomrekening. Een bedrag dat in Nederland niet afzonderlijk wordt belast, is daardoor niet vanzelf vrijgesteld in de VS.

Hoe voorkomt u dubbele belasting tussen Nederland en Amerika?

Nederland en de Verenigde Staten hebben een belastingverdrag. Daarnaast kent het Amerikaanse belastingrecht eigen regelingen voor buitenlandse inkomsten en belastingen. Welke regels en bepalingen voor u van toepassing zijn, hangt af van de inkomenssoort en uw persoonlijke situatie.

Foreign Tax Credit: verrekening van buitenlandse belasting

Met de Foreign Tax Credit kan Nederlandse inkomstenbelasting worden verrekend met Amerikaanse belasting op hetzelfde buitenlandse inkomen. 

Deze verrekening kent beperkingen. De bron en categorie van het inkomen, het moment van belastingheffing en de Amerikaanse berekening zijn van belang. Dat u in Nederland relatief veel belasting betaalt, garandeert daarom niet dat over ieder onderdeel geen Amerikaanse belasting meer verschuldigd is.

Foreign Earned Income Exclusion: vrijstelling van arbeidsinkomen

De Foreign Earned Income Exclusion kan onder voorwaarden een jaarlijks begrensd deel van buitenlands arbeidsinkomen uitsluiten van Amerikaanse inkomstenbelasting.

De uitsluiting geldt niet voor alle inkomsten. Rente, dividend en pensioen vallen er bijvoorbeeld niet onder. Ook kunt u geen Foreign Tax Credit claimen voor belasting die betrekking heeft op inkomen dat u via deze regeling vrijstelt. Voor de keuze om de Foreign Earned Income Exclusion al dan niet te gebruiken is berekening op basis van uw volledige fiscale situatie nodig.

Het belastingverdrag en de saving clause

Het verdrag verdeelt heffingsrechten en bevat regels om dubbele belasting te beperken. Tegelijkertijd behoudt de VS via de saving clause in beginsel het recht zijn eigen staatsburgers te belasten, alsof het belastingverdrag niet bestaat. Op die bepaling bestaan uitzonderingen, waaronder specifieke verdragsvoordelen voor bepaalde pensioensituaties.

Het verdrag maakt een Amerikaanse aangifte dus niet automatisch overbodig. Het kan juist nodig zijn verdragsbepalingen correct in die aangifte toe te passen.

Heeft Amerika vermogensbelasting zoals Box 3?

De VS kent op federaal niveau geen algemene jaarlijkse vermogensheffing die overeenkomt met de Nederlandse Box 3. Dat betekent niet dat uw spaargeld en beleggingen buiten de Amerikaanse belastingregels vallen. Rente, dividend en gerealiseerde vermogenswinsten kunnen belastbaar zijn. Voor bepaalde beleggingen gelden bovendien bijzondere regimes.

Veel niet-Amerikaanse beleggingsfondsen en ETF’s kunnen kwalificeren als Passive Foreign Investment Company, of PFIC. Dan kunnen Form 8621 en een afwijkende belastingberekening nodig zijn. Een belegging die in Nederland eenvoudig in Box 3 wordt verwerkt, kan daardoor een uitgebreidere Amerikaanse rapportage vereisen.

Ook de aansluiting tussen Nederlandse Box 3-heffing en Amerikaanse belastingverrekening vraagt om een afzonderlijke beoordeling. Het bedrag van uw Nederlandse aanslag kan niet zonder meer volledig als Amerikaanse belastingkorting worden overgenomen.

FBAR, Form 8938 en FATCA: drie verschillende onderdelen

FBAR: rapportage van buitenlandse financiële rekeningen

De FBAR, officieel FinCEN Form 114, kan verplicht zijn als de gezamenlijke waarde van uw te rapporteren buitenlandse financiële rekeningen op enig moment in het kalenderjaar meer dan USD 10.000 bedroeg. Het gaat om alle relevante rekeningen samen, niet om USD 10.000 per rekening.

Nederlandse betaal-, spaar- en beleggingsrekeningen kunnen hieronder vallen. Ook gezamenlijke rekeningen en bepaalde rekeningen waarvoor u tekenbevoegd bent, kunnen relevant zijn. De FBAR wordt afzonderlijk bij FinCEN ingediend en vormt geen onderdeel van Form 1040.

Form 8938: buitenlandse financiële bezittingen

Form 8938 wordt als onderdeel van de Amerikaanse inkomstenbelastingaangifte ingediend, indien u aan bepaalde voorwaarden voldoet en daarom verplicht bent het formulier in te dienen. Form 8938 en de FBAR hebben verschillende definities en voorwaarden. Het ene formulier vervangt het andere niet.

FATCA: gegevensuitwisseling door financiële instellingen

Door FATCA kunnen Nederlandse financiële instellingen vragen naar uw Amerikaanse fiscale status en identificatienummer (SSN of ITIN). Zij verstrekken bepaalde rekeninggegevens aan de Nederlandse Belastingdienst, die deze doorgeeft aan de IRS (de Amerikaanse federale belastingdienst).

Deze gegevensuitwisseling vervangt uw eigen aangiften en rapportages niet. Een brief van uw bank is wel een goede aanleiding om uw Amerikaanse positie te laten beoordelen als die nog onduidelijk is.

Ondernemen, pensioen en sociale zekerheid

Heeft u als Amerikaan aandelen in een Nederlandse BV? Dan kan Form 5471 nodig zijn. Voor bepaalde buitenlandse partnerships kan Form 8865 gelden en voor een onderneming in de Inkomstenbelasting (Box 1, ZZP'er) kan Form 8858 relevant zijn. Deze formulieren worden inbeginsel als onderdeel van uw Amerikaanse belastingaangifte ingediend.

Ook Nederlandse pensioenen en lijfrenten verdienen een eigen beoordeling. De fiscale behandeling hangt af van het product, de bijdragen, eventuele uitkeringen en de verdragsvoorwaarden. Een Nederlandse fiscale vrijstelling geldt niet vanzelf ook voor de VS.

Sociale zekerheid is weer een afzonderlijk onderwerp. Voor werknemers en zelfstandigen kan het socialezekerheidsverdrag tussen Nederland en de VS dubbele verzekeringsplicht voorkomen. Een 'certificate of coverage' kan nodig zijn om de toepasselijke dekking aan te tonen. De Foreign Earned Income Exclusion heft een eventuele Amerikaanse 'self-employment tax' op zichzelf niet op.

Schenkingen en erfenissen kunnen ook tot aangiften leiden

Naast inkomstenbelasting kent de VS op federaal niveau gift tax en estate tax (erf- en schenkbelasting). Voor Amerikaanse staatsburgers kunnen ook schenkingen van of nalatenschappen met vermogen buiten Amerika relevant zijn. Een aangifteverplichting betekent ook hier niet automatisch dat belasting moet worden betaald (in veel gevallen gaat het alleen om een verplichting informatie te delen en is er geen belasting verschuldigd).

Zo kan een schenking boven de toepasselijke jaarlijkse uitsluiting een Form 709 vereisen, terwijl een beschikbare levenslange vrijstelling directe belastingheffing voorkomt. Bij internationale families moeten de regels voor de schenker, overledene en ontvanger afzonderlijk worden onderzocht.

Wanneer moet u Amerikaanse belastingaangifte doen?

Voor particulieren geldt doorgaans 15 april van het volgende jaar als reguliere aangiftedatum. Wie aan de voorwaarden voor wonen en werken buiten de VS voldoet, kan gebruikmaken van automatisch uitstel tot doorgaans 15 juni. Een verklaring bij de aangifte is daarvoor nodig.

Met een tijdig verzoek via Form 4868 kan doorgaans verder uitstel tot 15 oktober worden verkregen. Uitstel voorkomt niet dat rente kan lopen over belasting die op de reguliere betaaldatum onbetaald is gebleven. Valt een deadline op een weekend of wettelijke feestdag, dan kan de datum verschuiven.

De FBAR heeft een eigen regeling: de reguliere deadline is 15 april, met automatisch uitstel tot 15 oktober zonder afzonderlijk verzoek. Controleer daarnaast eventuele andere formulieren en bijzondere uitstelregelingen.

Nog nooit Amerikaanse aangifte gedaan: wat nu?

Heeft u pas onlangs ondekt dat u misschien verplicht bent een Amerikaanse belastingaangifte in te dienen? Neem contact met ons op.

Voor sommige belastingplichtigen buiten de VS bieden de Streamlined Foreign Offshore Procedures een mogelijkheid om achterstanden te herstellen. Daarvoor geldt onder meer de eis dat de tekortkomingen non-willful waren: niet het gevolg van opzettelijk handelen.

De procedure omvat doorgaans drie relevante jaren aan belastingaangiften en zes jaren aan FBAR’s, met de vereiste aanvullende formulieren en een onderbouwde verklaring. Verschuldigde belasting en rente moeten worden betaald. Wie aan alle voorwaarden voldoet en de procedure correct volgt, kan de daarvoor aangewezen boetes vermijden. De regeling is geen algemene vrijstelling voor iedere achterstand.

Sanders US Tax Services heeft ruime ervaring met de Streamlined Procedures: Voor meerdere duizenden Amerikanen in Nederland en Europa hebben wij aangiftes opgesteld die als onderdeel van de Streamlined Procedures zijn ingediend. Wekelijks dienen wij meerdere aangiftes in als onderdeel van deze regeling. Van eenvoudige situaties, tot zeer ingewikkelde situaties, wij hebben er ervaring mee. Neem contact met ons op voor een gesprek in het Nederlands met een van onze adviseurs. Anders dan andere kantoren in Nederland stellen wij de aangiftes zelf op, wij besteden geen werkzaamheden uit en werken niet met freelancers.